Eminzâde Hacı Ahmed Ağa (Medrese) Camii

Marku Botsari ve Ap.Pavlou Sokakları köşesinde yer alır. 10 Aralık 1964 tarih ve 16385 sayı ve Resmî Gazete’nin 16 Ocak 1965 tarih ve 30/B sayılı kararıyla tescillidir. Kitabesi, yoktur. Ancak, vakfiyesi bulunmaktadır. Vakfiyesine göre, Baruthane nâzırı Hacı Ahmed Ağa tarafından 1128 (1716)’den önce yaptırılmıştır. Ahmed Ağa bin Mehmed Ağa bin Yahya Vakfiyesi; VGMA., 29 Ş 1128 (18 Ağustos 1716) tarihli Defter Nu.:989/0, s.0158, Sıra Nu.:0120’de kayıtlıdır. Vakfiyede, cuma günü bu camide, pazartesi günü Hünkâr Camiinde halka vaaz verilmesi ve bunun karşılığında da günlük 60 akçe ödenmesi belirlenmiştir. Ayrıca, cami imamına ise, günlük 13 akçe verilmekteydi. 29 M 1142 (24 Ağustos 1729)’de Camii Vakfı’nda belirli vazife görenler ile vaiz olarak görevlendirilenler belirlenmiştir (BOA., C.EV., 502/25356).

Cami, Karaferye’nin en büyük ve bugüne ulaşan en sağlam camisidir. Caminin yanında Müslüman Mezarlığı, Eminzâde Hacı Ahmed Ağa’nın yaptırmış olduğu medrese ile namazgâh vardı. Cami, günümüzde “Medrese Camii” adıyla bilinmektedir. Kare plânlı olan cami, kubbeyle örtülüdür. Kubbesi, 11,5 m. çapındadır. Kubbenin içerisinde Ayet’el kürsi yazılıdır. Hariminde, dört farklı manzara tasviri resmedilmiştir (Lowry, 2009, s.49). Bu panolarda; caminin kendisi, namazgâh, medresesi ile İstanbul Süleymaniye Camisi olması muhtemel bir yapı tasvirleri yer almaktadır. Başkentten uzakta inşa edilen bu yapıda, muhtemelen İstanbul’a olan özlem bu tasvirle giderilmiştir. Eminzâde Ahmed Ağa’nın İstanbul Üsküdar’da 1134 (1722)’te yaptırdığı Ahmediye Camisi de hâlâ ayaktadır. Ahmed Ağa’nın 1143 (1730-1731) tarihli mezartaşıda bu caminin kuzeyindedir. Caminin orijinalinde, üç bölümlü bir son cemaat yeri vardı. Osmanlının son yıllarında, son cemaat yeri sundurma biçimindeydi. Kuzey-batı köşede yer alan minaresi, tek şerefelidir. Minarenin kaidesinde, mermerden devşirme bir malzeme yer almaktadır. Bu parça üzerinde “ΒΩ... ΕΥΝ...” yazmaktadır.

1 N 1328 (6 Eylül 1910)’de yıkılmak üzere olan Eminzâde Medresesi ile Camii Selânik Maarif Komisyonu’nca korumaya alınmıştır. Kendi geliriyle tamir edilen caminin Ekim ayı sonunda açılışı yapılmıştır (BOA., MF.MKT., 1160/17). Bu cami ve medresenin Osmanlı döneminde geçirdiği son tamirattır. 18 Temmuz 1924’te Eminzâde Camii Vakıfları’nın talepnamesi düzenlenir (BCA., 30548, 130.16.13.2 / 557.1360.25). 1924’ten itibaren caminin hangi amaçlarla kullanıldığı tespit edilememiştir. Günümüzde, Naussa Veria Metropolitliği himâyesinde, bir restorasyon geçirmiştir. 985.543 Avro’luk restorasyon harcamalarının % 75’i AB fonlarından karşılanmıştır. Odotoryum olmak üzere tamir edilmiştir. Son cemaat yeri, üç bölümlü hâle getirilmiştir. Avlusunda, yedi mezar taşı, mezar taşı başlıkları ve bazı selvili mermer parçaları tespit edilmiştir.

Önceki Sayfa
Sonraki Sayfa